Met aanpassingen in uw woning zorgt u ervoor dat u prettig en veilig kunt blijven wonen in uw eigen huis. Ook als u ouder wordt of een beperking heeft.

Mogelijkheden woningaanpassing

Bij woningaanpassingen kunt u denken aan kleine ingrepen of hulpmiddelen in uw huis, zoals het monteren van een wandbeugel of het verhogen van de wasmachine. Maar ook aan het verbouwen van uw huis, bijvoorbeeld wanneer u een slaapkamer of badkamer op de begane grond nodig heeft.
Soms is een ingrijpende verbouwing nodig om het huis aan uw beperkingen aan te passen. Het kan dan goedkoper zijn om te verhuizen naar een woning die gemakkelijker is aan te passen. Of naar een woning die al volledig aangepast is.

Uitzoeken wat u nodig heeft

Wilt u een overzicht krijgen van de mogelijkheden in uw situatie, dan kunt u eens kijken op de volgende websites. U vindt er tips, zelftesten en een overzicht van producten om langer thuis te blijven wonen:

Zoekt u een specifiek hulpmiddel, dan kunt u kijken op een website over hulpmiddelen. Bijvoorbeeld:

Voorbeelden van aanpassingen

Enkele voorbeelden van woningaanpassingen en hulpmiddelen die u in huis kunt gebruiken: badlift, toiletverhoger, tillift, douchestoel, traplift, bredere deuren, een hellingbaan, drempelhulpen of vlonders (bijvoorbeeld op de galerij).
Ook zijn er allerlei elektronische aanpassingen: elektrische deuropeners, een lichtflitsbel, intercom, automatische verlichting of automatische draaideuren. Bijvoorbeeld voor een zware garagedeur. Deze elektronische aanpassingen heten ook wel 'huistechniek' of 'domotica'.

Advies over woningaanpassingen

U kunt ook advies inwinnen van een ergotherapeut wanneer u moeite heeft met alledaagse handelingen in huis. De ergotherapeut bekijkt uw woonsituatie en onderzoekt de mogelijke knelpunten. Hij of zij adviseert u welke aanpassingen en hulpmiddelen nodig zijn. Dit rapport kunt u gebruiken wanneer u woningaanpassingen gaat regelen.
Er zijn ook andere deskundigen die misschien kunnen meedenken en advies kunnen geven over oplossingen in uw huis, bijvoorbeeld een ouderenadviseur.

Aanpassingen doen

Is het duidelijk welke woningaanpassing u nodig heeft, dan kunt u het volgende doen:

  • De woningaanpassing zelf doen en zelf betalen. U heeft dan alle vrijheid om zelf een aanpassing uit te kiezen. U kunt eventueel de hulp inschakelen van familie of bekenden bij het uitzoeken en aanbrengen van de aanpassing.
  • De woningaanpassing regelen via de gemeente. Dit is een mogelijkheid als u zelf niet in staat bent om de woningaanpassing aan te brengen. De gemeente beslist in zo'n geval of een aanpassing voor u noodzakelijk is. De gemeente beslist ook welke oplossing er wordt vergoed.

Zelf uw woning aanpassen

Uw woning aanpassen kunt u deels zelf. Veel hulpmiddelen koopt u gewoon in de bouwmarkt. Bijvoorbeeld wandbeugels of een verhoger voor de wasmachine. Ook door de indeling aan te pakken kunt u uw woning verbeteren.

Drempels verwijderen

Drempels kunnen behoorlijk lastig zijn als u moeilijk loopt of in een rolstoel zit. U kunt ze zelf verwijderen of met behulp van vrienden, buren of familie. Of anders laat u ze verwijderen door een klusjesman.
Als u een rollator heeft of in een rolstoel zit, kunt u eventueel een drempelplaat of helling kopen. Die legt u over de drempel heen, zodat u er gemakkelijker overheen kunt.

Langer mobiel blijven en vallen voorkomen

Als u wat ouder bent, heeft u meer kans om te vallen in huis. Zorg dus dat er in uw huis niets ligt waar u makkelijk over kunt struikelen of uitglijden, zoals vloerkleedjes of snoeren.
Probeer de kans op een val te verkleinen. Of volg een valpreventie. Bij zo'n cursus leert u hoe u 'goed' valt. Vaak helpt dit ook om minder bang te zijn om te vallen, zodat u zich vrijer voelt in het dagelijks leven.

Ruimte maken

Het is handig dat er zo weinig mogelijk in de weg staat of op de grond ligt, zodat u er beter langs kunt. U kunt bijvoorbeeld de kamer anders indelen, waardoor u zich makkelijker kunt bewegen. Bekijk eens of u meubels kunt verplaatsen of weghalen. U kunt bijvoorbeeld stoelen verplaatsen en een tafel tegen de muur zetten. Daarnaast kunt u de gang opruimen, zodat u er makkelijker door kunt.

Hulp bij het klussen en opruimen

U kunt iemand uit uw omgeving vragen voor de klussen die u zelf niet kunt doen: een familielid, buur of vriend(in). Bijvoorbeeld voor het verwijderen van drempels, het monteren van steunbeugels en het verplaatsen of weghalen van meubilair.
Kent u niemand die u kan helpen, dan kunt u een klusjesman bellen of een klussendienst inschakelen.

Lage kasten

Als u in een rolstoel zit, is het handig dat zaken binnen handbereik zijn. U kunt het best lage kasten gebruiken. Garderobekasten en vitrinekasten zijn vaak hoog. Eventueel kunt u een dergelijke kast wegdoen of verkopen, en daarvoor in de plaats een lage kast of een ladenkast nemen.

Badkamerindeling

Ook de indeling van de badkamer kunt u aanpassen. Als u op een douchekruk zit, wilt u de douchestang en de douchekop binnen handbereik hebben: vrij laag dus. U kunt deze (laten) verplaatsen als dat nodig is.
Eventueel kunt u een deskundige installateur vragen om een inloopdouche of een rolstoeltoegankelijke douche te plaatsen. Vraag de installateur of hij verstand heeft van (en ervaring met) het plaatsen van douches die rolstoeltoegankelijk zijn. Geef aan wat voor u prettig en gebruiksvriendelijk is. U kiest uiteindelijk zelf een douche uit!

Toiletaanpassingen

Om makkelijker naar het toilet te kunnen, kunt u het toilet aanpassen. Bijvoorbeeld:

  • handgrepen, armleuningen of wandbeugels aanbrengen
  • het toilet verhogen of een toiletverhoger gebruiken

U kunt ook gebruik maken van een toiletstoel (of postoel). Die kunt u neerzetten waar u wilt. Bijvoorbeeld in uw slaapkamer zodat u 's nachts niet naar het toilet hoeft te lopen.

Hulpmiddelen en aanpassingen aanschaffen

Veel materialen die u kunt gebruiken om uw huis aan te passen zijn gewoon verkrijgbaar bij de bouwmarkt of bij huishoudzaken. Ook bij de thuiszorgwinkel vindt u veel handige (zorg)hulpmiddelen. U kunt ook eens online kijken wat er allemaal te koop is aan hulpmiddelen. Bijvoorbeeld op:

Woningaanpassingen regelen via gemeente

Woningaanpassingen kunnen ervoor zorgen dat u langer in uw eigen huis kunt blijven wonen. Als u een woningaanpassing niet zelf kunt regelen, dan kunt u een melding van uw hulpvraag doen bij het Sociaal team van de gemeente Bergen.
Wanneer de gemeente een woningaanpassing voor u regelt of vergoedt, dan heet dit ook wel een 'woonvoorziening'. Woonvoorzieningen vallen onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Keukentafelgesprek

Doet u een melding bij de gemeente voor ondersteuning uit de Wmo, dan krijgt u een uitnodiging voor een gesprek. Dit wordt ook wel het keukentafelgesprek genoemd.
Tijdens het gesprek bespreekt u samen met de medewerker Sociaal team uw situatie. de medewerker Sociaal Team gaat na wat er mogelijk is en bekijkt of u voldoet aan de voorwaarden voor een aanpassing aan uw woning. U krijgt uiteindelijk te horen of uw verzoek is goedgekeurd.
Om u goed voor te bereiden op dit gesprek, kunt u de tips lezen.

Vergoeding woningaanpassingen

De gemeente vergoedt alleen de goedkoopste mogelijkheden. Indien u in overleg voor een duurdere aanpassing kiest, moet u het prijsverschil zelf bijbetalen.
Besluit de gemeente dat u in aanmerking komt voor een vergoeding dan zijn er twee mogelijkheden: zorg in natura of een persoonsgebonden budget. Bij zorg in natura regelt de gemeente de aanpassing voor u. Sommige woonvoorzieningen (bijvoorbeeld de traplift) krijgt u in bruikleen.
Bij persoonsgebonden budget krijgt u een maximumbedrag dat u kunt besteden bij de aanschaf van woningaanpassingen. U moet de bestedingen dan verantwoorden aan de gemeente.
Voor aanpassingen in uw vakantiewoning of caravan krijgt u geen vergoeding vanuit de Wmo.

Algemeen verkrijgbare aanpassing niet vergoed

Aanpassingen die u tegen een redelijke prijs bij een bouwmarkt kunt kopen, worden niet vergoed door de gemeente. Denk aan wandbeugels, een verhoogd toilet of een hendelmengkraan. Vraag bij uw gemeente na welke aanpassingen vergoed worden.

Eigen bijdrage

Voor woningaanpassingen moet u een eigen bijdrage betalen. Deze eigen bijdrage wordt berekend en geïnd via het CAK. Is de aanpassing voor een kind onder de 18, dan kan een eigen bijdrage worden gevraagd aan de ouders.

Vergoeding voor huistechniek (domotica)

Bepaalde zorgondersteunende techniek valt onder de basisverzekering van uw zorgverzekeraar. Bijvoorbeeld personenalarmering. Apparatuur die het wonen makkelijker maakt, heet ook wel 'domotica'.
U heeft hiervoor dan wel een medische indicatie nodig. In aanvullende verzekeringen zijn soms nog meer opties opgenomen. Vraag dit na bij uw zorgverzekeraar.
In enkele gevallen kan technologie in huis ook vergoed worden door de gemeente vanuit de Wmo. Bijvoorbeeld apparatuur voor het op afstand bedienen van ramen, deuren en gordijnen.

Verhuizen

Als woningaanpassingen niet mogelijk of te duur zijn, kunt u ook overwegen om te verhuizen naar een woning die al aangepast is. De gemeente zal u ook op deze mogelijkheid wijzen, als verhuizen een goedkopere of meer passende oplossing is dan het aanpassen van uw huis.

Verhuiskostenvergoeding

Als u vanwege een beperking naar een meer geschikte woning moet verhuizen, dan komt u mogelijk in aanmerking voor een verhuiskostenvergoeding. Hangt uw verhuizing alleen samen met een bepaalde levensfase, bijvoorbeeld ouderdom? Dan wordt dit als een gebruikelijke verhuizing beschouwd en is er geen vergoeding beschikbaar.
Met de gemeente kunt u bespreken of u in aanmerking komt voor een verhuiskostenvergoeding. Neem hiervoor ruim voor de verhuizing contact op met het Sociaal team.

Woningaanpassingen in een huurhuis

Woont u in een huurhuis? Dan kunt u ook woningaanpassingen aanvragen bij de gemeente. Het is wel verstandig uw verhuurder hierover te informeren. Beslist de gemeente dat u een aanpassing krijgt, dan heeft u echter geen toestemming nodig van de verhuurder. De verhuurder mag wel meepraten.
U kunt de aanpassing zelf uitvoeren, of dit door de gemeente laten doen. U hoeft de aanpassing niet te verwijderen als u verhuist.

Extra huurtoeslag

Woont u in een aangepast huurhuis, dan mag de verhuurder daarvoor extra huur rekenen. Als u in een aangepast huis woont, kunt u meer huurtoeslag aanvragen bij de Belastingdienst.

Korting op aanpassing

In sommige gevallen is het mogelijk om een korting voor woningaanpassingen te krijgen. Zo geven sommige ouderenbonden of ledenverenigingen van thuiszorgaanbieders kortingen op producten of klusdiensten.

Tip: vraag aanpassing op tijd aan

Doe tijdig melding bij de gemeente, als u denkt dat u een woningaanpassing nodig heeft. Er gaat tijd overheen voordat u weet of u de aanpassing daadwerkelijk krijgt.
Als u een aanpassing alvast zelf koopt of laat aanbrengen, krijgt u achteraf geen vergoeding van de gemeente.

Duurzaam wonen

U kunt zelf al veel doen om duurzamer te wonen: de verwarming lager zetten, uw douchegedrag aanpassen of energiebesparende woningaanpassingen doen. Er zijn verschillende subsidies en leningen die u hierbij kunnen helpen. Neem voor hulp en advies contact op met het Energiehuis in de gemeente Bergen.

Simpel energie besparen

Met een paar simpele acties kunt u uw energie- en waterverbruik al omlaag brengen:

  • Tochtstrips plaatsen bij deuren en ramen
  • Licht en verwarming uitdoen als u uit een ruimte weggaat
  • Een waterbesparende douchekop plaatsen

Duurzame woningaanpassingen

Grotere aanpassingen waarmee u uw woning energiezuiniger kunt maken zijn bijvoorbeeld:

  • Dak-, vloer- of muurisolatie
  • Dubbel glas
  • Overstappen op een duurzame CV-ketel of warmtepomp
  • Zonnepanelen laten plaatsen

Zulke aanpassingen kosten meestal veel geld. Maar vaak verdient u het geld uiteindelijk terug doordat uw energierekening lager wordt. Bij sommige aanpassingen duurt het een paar jaar voordat u het geld helemaal heeft terugverdiend. Bij andere duurt het langer.
Meer informatie vindt u op de website Verbeterjehuis.nl.

Duurzamer wonen in een huurwoning

Woont u in een huurhuis? Dan kunt u de kleinere energiebesparende maatregelen natuurlijk zelf nemen. Denk aan het plaatsen van tochtstrips of radiatorfolie. Voor de grotere ingrepen kunt u de verhuurder vragen om in actie te komen. Doe dit eventueel samen met andere bewoners die bij dezelfde verhuurder huren.
Op de website van de Woonbond vindt u een stappenplan voor energie besparen in een huurwoning.

Subsidies en leningen

Duurzame woningaanpassingen zijn een grote investering, ook al verdient u het geld uiteindelijk meestal terug. Misschien kan de landelijke overheid, de provincie of de gemeente u helpen, via een subsidie of een lening met gunstige voorwaarden. Soms zijn er regelingen waarbij u duurzame woningaanpassingen kunt combineren met woningaanpassingen die nodig zijn vanwege ziekte of ouderdom.
Kijk op de Energiesubsidiewijzer voor een overzicht van subsidies en leningen. Of vraag bij het Energiehuis in de gemeente welke regelingen er allemaal zijn. De meeste subsidies en leningen zijn voor mensen met een koophuis (woningeigenaren).

Groene stroom

Een andere manier om duurzamer te wonen is overstappen op groene stroom. Groene stroom is elektriciteit die wordt opgewekt uit duurzame energiebronnen. Bijvoorbeeld uit windenergie, zonne-energie of waterkracht.

Overstappen op groene stroom zorgt niet per se voor een lagere energierekening, maar is wel beter voor het milieu. Toch zit er wel verschil tussen de verschillende soorten groene stroom. Niet alle energie die als groene energie wordt verkocht, is even milieuvriendelijk. Op de website van Milieu Centraal vindt u hier meer uitleg over.

Tips voor in en om het huis

Duurzaam wonen is meer dan alleen energie besparen. Ook in het dagelijks leven thuis kunt u op allerlei manieren milieuvriendelijke dingen doen:

  • Een theelepel afwasmiddel is al genoeg voor een gemiddelde handafwas
  • Koop schoonmaakmiddelen met een milieukeurmerk.
  • Spoel kwasten met verfresten niet uit onder de kraan, maar gooi ze bij het huisvuil.

U bepaalt natuurlijk zelf hoe milieubewust u wilt leven. Voor meer inspiratie kunt u kijken op de website van Milieu Centraal.