Plan ter inzage ecologische verbetering Heijense Leijgraaf

De Heijense Leijgraaf is een beek in de uiterwaard langs de Maas, deels in de gemeente Bergen en deels in de gemeente Gennep. Rijkwaterstaat heeft een plan uitgewerkt om de waternatuur in en rond die beek te verbeteren. Het zogeheten Ontwerp-Projectbesluit hiervoor ligt nu ter inzage, wat betekent dat iedereen daarop kan reageren. Op maandag 8 december 2025 is er een inloopspreekuur voor belangstellenden. 

Foto: ©Rijkswaterstaat/Studio Retouched.

De basis hiervoor is de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), die is gericht op het verbeteren en beschermen van alle oppervlaktewateren in Europa. 

Herinrichting beek

Afwisselend wordt aan de rechter- en linkerzijde van de Heijense Leijgraaf een natuurvriendelijke oever aangelegd, met hier en daar dood hout in het water dat als een soort koraal werkt en allerlei leven aantrekt. Ook komt er ruimte voor begroeiing op de oevers. Bij de uitmonding in de Oude Maasarm wordt de beekbodem verhoogd met klei en grind en doorgetrokken tot aan de drempel die daar ligt. Dit zogeheten ‘toogje’ blijft dus gewoon bestaan. Zo kunnen vissen voortaan de beek in zwemmen vanuit de oude Maasarm. 

Kwelnatuur

Langs de zuidkant van de beek worden vier poelen, twee kwelgeulen en een kwelmoeras aangelegd. Hiervoor wordt de waterloop ter hoogte van Hengeland/Afferden een stukje omgeleid. Op enkele plekken komen er nieuwe duikers. Kwelnatuur past bij dit gebied: het ligt onderaan de terrasrand van de Maasduinen, waar grondwa­ter vanaf de hoger gelegen gronden richting de Maas stroomt en in de lager gelegen delen omhoog ‘kwelt’. Dit zuivere en mineraalrijke water trekt bijzondere soorten flora en fauna aan, die speciaal daarin thuishoren.

De ligging van het projectgebied

Waar vindt u de stukken?  

Het Ontwerp-Projectbesluit is online in te zien via www.platformparticipatie.nl/heijense-leijgraaf. Daar staat ook uitleg hoe u een reactie kunt indienen (zienswijze genoemd). Dat kan digitaal, schriftelijk of mondeling, tot en met dinsdag 6 januari 2026. 

Inloopspreekuur 

Rijkswaterstaat organiseert op maandag 8 december 2025 tussen 18.00 en 20.00 uur een inloopspreekuur in Heijen. Medewerkers van Rijkswaterstaat zijn dan aanwezig om vragen over te beantwoorden. U kunt zich hiervoor aanmelden door vóór 4 december 2025 een e-mail te sturen naar KRW.ZN@rws.nl, onder vermelding van ‘inloopspreekuur’.

Van meedenken naar ontwerp

De eerste kennisgeving over dit project werd in 2023 gepubliceerd. Daar zijn in totaal 12 reacties op binnengekomen. De meeste daarvan gingen over de buurmaatregel Geul Ossenkamp, die nu een eigen besluitvormingsproces heeft. Sindsdien is het ontwerp voor de Heijense Leijgraaf aangepast en toegespitst op de natte natuur, dus op de waterloop zelf en de directe omgeving daarvan. Deze aanpassing is gedaan in nauwe samenwerking met Waterschap Limburg, de beheerder van de beek. 

Andere KRW-maatregelen in deze regio

In de gemeente Bergen spelen nog meer ecologische herstelprojecten langs de Maas, onder meer bij Wellerlooi, Well en Afferden. Bij belangrijke momenten in de voorbereiding of uitvoering informeert Rijkswaterstaat de omgeving daarover. Kijk voor de laatste informatie per locatie op www.samenwerkenaanriviernatuur.nl (pagina Maas).

Meer weten of vragen?  

Voor vragen over de zienswijzenprocedure kunt u bellen naar het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat via telefoonnummer 070-456 96 07. 

Voor inhoudelijke vragen over de maatregel ‘Monding + geulen Heijense Leijgraaf’ kunt u gratis bellen met Rijkswaterstaat via 0800-8002.