Tweede Kamer

De verkiezingen voor de Tweede Kamer vinden normaal gesproken om de vier jaar plaats, in maart of mei (afhankelijk van de vraag of het in het zelfde jaar ook verkiezingen voor provinciale staten of gemeenteraad worden gehouden).  De laatste Tweede Kamerverkiezingen vonden plaats op 9 juni 2010. Dit waren zogenoemde ontbindingsverkiezingen: de verkiezingen waren vervroegd door de val van het kabinet. De volgende verkiezingen staan gepland op 13 mei 2015.

Inhoud pagina:
Kiesgerechtigheid.
Hoofdstembureau en centraal stembureau.
Dag van stemming.
Stembureaus.
Identificatieplicht.
Kiezers met lichamelijke beperking.
Kiezerspas.
Verkiezingsuitslag.
Meer informatie.

Kiesgerechtigheid
Om deel te kunnen nemen aan de Tweede Kamerverkiezingen is het hebben van de Nederlandse nationaliteit vereist; het ingezetenschap op zich is bij deze verkiezing, anders dan bij de gemeenteraadsverkiezingen, onvoldoende basis voor kiesrecht. Ook mensen die de Nederlandse nationaliteit hebben, maar buiten Nederland wonen, zijn kiesgerechtigd.
Daarnaast geldt, zoals ook bij andere typen verkiezingen: de kiezer is achttien jaar en is niet uitgesloten van kiesrecht.

Een Nederlandse kiezer die op de dag van stemming wegens beroep of werkzaamheden in het buitenland verblijft kan per brief stemmen. Hiertoe dient de kiezer een verzoekschrift in bij de eigen gemeente. De kiezer ontvangt na registratie de benodigde stembescheiden. Het stembiljet moet rechtstreeks naar de gemeente Den Haag worden gestuurd, of - als er voor het land waar hij woont een briefstembureau is aangewezen - naar de Nederlandse ambassade of het Nederlandse consulaat ter plekke. In de Nederlandse Antillen en Aruba zijn briefstembureaus gevestigd bij de Nederlandse vertegenwoordigingen.
 
Verblijft een kiezer om andere redenen, vakantie bijvoorbeeld, in het buitenland, dan kan alleen gestemd worden via het uitbrengen van een onderhandse of schriftelijke volmacht.

Hoofdstembureau en centraal stembureau
Voor de Tweede Kamerverkiezingen is van belang dat Nederland in negentien kieskringen is verdeeld. In elke kieskring is één hoofdstembureau gevestigd. Een hoofdstembureau is verantwoordelijk voor de kandidaatstelling (beoordeling van de geldigheid van kandidatenlijsten) en voor het vaststellen van de stemtotalen in de kieskringen. Deze stemtotalen worden vervolgens door de hoofdstembureau’s doorgegeven aan het centraal stembureau (de Kiesraad).   
De voorzitter van het hoofdstembureau is de burgemeester van de plaats waar het hoofdstembureau is gevestigd. De andere vier leden (en eventuele vervangende leden) worden benoemd door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.    
 
Bij de Tweede Kamerverkiezingen treedt de Kiesraad op als centraal stembureau. Als zodanig stelt de Kiesraad de definitieve verkiezingsuitslag vast. Andere taken van een centraal stembureau zijn:

• registratie van namen (‘aanduidingen’) van politieke partijen; 
• beoordeling van de geldigheid van lijstencombinaties;  
• de nummering van de kandidatenlijsten; 
• vaststellen van verkiezingsuitslag, toewijzen zetels en benoeming kamerleden.
   

Dag van stemming
Op de 43e dag na de dag van kandidaatstelling, zo bepaalt de Kieswet, vindt de stemming plaats.  
 
Stembureaus
De openingstijden van de reguliere stembureaus zijn van 's ochtends 07.30 uur tot 's avonds 21.00 uur. Alleen voor mobiele stembureaus mogen eerder open, maar ook niet later sluiten dan 21.00 uur. In de gemeente Bergen is nog geen gebruik gemaakt van mobiele stembureaus.

Kiezers kunnen met hun stempas hun stem uitbrengen in een willekeurig stembureau binnen hun gemeente. In het geval een kiezer zijn stem in een andere gemeente wil uitbrengen, dan kan hij een kiezerspas aanvragen.  

Identificatieplicht
Met ingang van januari 2010 dienen kiezers die hun stem uitbrengen zich te identificeren. Deze identificatieplicht is ingevoerd om vast te stellen dat degene die stemt daadwerkelijk de kiesgerechtigde is. De kiezer kan zich identificeren met een Nederlandse paspoort dan wel rijbewijs.
Bij de afgelopen verkiezingen is gebleken dat oudere kiezers die niet meer maatschappelijk actief zijn, vaak geen geldig paspoort, identiteitskaart of rijbewijs meer hebben. Bij de verkiezing van de Tweede Kamer 2010 mocht daarom een identiteitsbewijs worden gebruikt dat op de dag van de stemming maximaal 5 jaar was verlopen. Identificatie met andere pasjes en kaarten, zoals een openbaarvervoerkaart, bedrijfspas, collegekaart, bankpas of zwemabonnement, is niet toegestaan. Deze maatregel geldt voor alle kiezers.

Kiezers met een lichamelijke beperking 
Sinds januari 2010 zijn gemeenten verplicht minimaal 25% van de stemlokalen geschikt te maken voor kiezers met een beperking. In de gemeente Bergen zijn alle stembureaus toegankelijk voor kiezers met een beperking m.u.v. de kinderkapel in Bergen.
 
Kiezerspas
Met een kiezerspas kunnen kiesgerechtigden stemmen in het hele gebied waarvoor de verkiezingen gelden, dat is bij Tweede Kamerverkiezingen dus in het hele land. De kiezerspas kan, tot uiterlijk veertien dagen voor de stemming, schriftelijk worden aangevraagd. Een mondelinge aanvraag voor een kiezerspas is enkel mogelijk ná ontvangst van de stempas en uiterlijk op de vijfde dag voor de stemming.

Kiezers die op de dag van stemming niet in staat zijn om in persoon hun stem uit te brengen, kunnen bij volmacht stemmen. Dit kan op twee manieren: via een andere kiezer door middel van overdracht van de stempas aan de andere kiezer ('ondershands') en schriftelijk. Nieuw Bij het stemmen met een onderhandse volmacht dient een kopie van het identiteitsdocument van de volmachtgever te worden overgelegd.

Verkiezingsuitslag
Voor de uitslagberekening maken hoofdstembureaus en het centrale stembureau gebruik van ondersteunende software verkiezingen (OSV) die in opdracht van de Kiesraad is ontwikkeld.
Doorgaans worden op de dag van stemming 's avonds voorlopige verkiezingsuitslagen bekend gemaakt via het ANP. De officiële uitslag van de verkiezing wordt op een later moment door de Kiesraad als centraal stembureau vastgesteld, nadat hij van alle hoofdstembureaus de uitkomst op het niveau van de kieskringen heeft ontvangen.

Meer informatie
Voor meer informatie of vragen kunt u contact opnemen met één van de medewerkers van de afdeling Bestuur, burgerzaken, (0485) 34 84 84. Ook kunt u per mail contact opnemen: postbusbevolking@bergen.nl.