Provinciale Staten

De leden van de provinciale staten worden eenmaal in de vier jaar rechtstreeks gekozen. De laatste verkiezingen voor de provinciale staten vonden plaats op 2 maart 2011. De volgende verkiezingen vinden plaats in 2015. De precieze datum is nog niet bekend. 

Nederland telt twaalf provincies. In de Grondwet is bepaald dat het hoogste gezag in de provincies ligt bij de provinciale staten. Een bijzondere bevoegdheid van de provinciale staten is het kiezen van de leden van de Eerste Kamer. Dit gebeurt binnen drie maanden na de verkiezingen voor de provinciale staten. 

Inhoud pagina:
Gedeputeerde Staten.
Kiesgerechtigdheid.
Hoofdstembureau en centraal stembureau.
Registratie nieuwe aanduidingen.
Kandidaatstelling.
Dag van stemming.
Stembureaus.
Indentificatieplicht.
Kiezers met lichamelijke beperking.
Kiezerspas en volmacht.
Verkiezingsuitslag.
Meer informatie.

Gedeputeerde staten
De voornaamste taak van de provinciale staten is het controleren van het bestuur van de provincie zoals uitgevoerd door gedeputeerde staten. Het college van gedeputeerde staten is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de provincie. Dit college wordt voorgezeten door de commissaris van de Koningin en bestaat verder uit minimaal drie, en maximaal negen gedeputeerden. De commissaris van de Koningin is voorzitter van de provinciale staten en van het college van gedeputeerde staten. De leden van gedeputeerde staten worden benoemd door provinciale staten. De commissaris van de Koningin wordt benoemd door de regering, voor een periode van zes jaar. Het aantal leden van provinciale staten is afhankelijk van het aantal inwoners van de provincie. Daarom varieert het aantal statenleden per provincie. Wel is het aantal altijd oneven. In de provincie Limburg zijn er 47 zetels te verdelen.

Kiesgerechtigdheid
De leden van provinciale staten worden gekozen door degenen die:
- op de dag van kandidaatstelling ingezetenen zijn van de provincie;
- de Nederlandse nationaliteit hebben;
- én op de dag van stemming de leeftijd van achttien jaar hebben bereikt.

Hoofdstembureau en centraal stembureau
In iedere provincie wordt een hoofdstembureau en een centraal stembureau ingesteld. Bij provincies die precies één kieskring vormen treedt het hoofdstembureau tevens als centraal stembureau op. Bij provincies die zijn

Een hoofdstembureau is verantwoordelijk voor de kandidaatstelling (beoordeling van de geldigheid van de kandidatenlijsten) en het vaststellen van de stemtotalen in de betreffende kieskring. De voorzitter van het hoofdstembureau is de burgemeester van de plaats waar het hoofdstembureau is gevestigd. De andere vier leden (en eventuele vervangende leden) worden benoemd door gedeputeerde staten. De hoofdstembureaus geven de stemtotalen uit de betreffende kieskring door aan het centraal stembureau.

De taken van een centraal stembureau zijn:
- registratie van namen (‘aanduidingen’) van politieke partijen; 
- beoordeling van de geldigheid van lijstencombinaties;
- de nummering van de kandidatenlijsten;
- vaststellen van verkiezingsuitslag, toewijzen van zetels en benoemen van provinciale statenleden.

Registratie nieuwe aanduidingen
Politieke partijen die een nieuwe aanduiding (naam) willen registreren moeten tijdig een verzoek hiertoe bij het centraal stembureau van de betreffende provincie indienen. Registratie van een aanduiding is niet verplicht. Een partij kan ook met een zogenaamde blanco lijst deelnemen aan de verkiezingen. In dat geval blijft het vakje bovenaan de kandidatenlijst én op het stembiljet leeg; de partij krijgt enkel een nummer toegekend. Geregistreerde aanduidingen voor de Tweede Kamer hebben in beginsel doorwerking naar provinciale staten. In dat geval is dus geen nieuwe registratie van de aanduiding nodig.

Bij een verzoek tot registratie dient een waarborgsom van €225,- te worden betaald. Deze waarborgsom wordt terugbetaald nadat een geldige kandidatenlijst is ingeleverd. De waarborgsom moet worden betaald aan de gemeente waar het centraal stembureau van de betreffende statenverkiezing is gevestigd.

Kandidaatstelling
De kandidaatstelling vindt plaats op dinsdag 18 januari 2011. Op de dag van kandidaatstelling leveren politieke partijen hun kandidatenlijst in bij de hoofdstembureaus in de kieskringen waar men wil deelnemen. Voor het maken van kandidatenlijsten kunnen partijen gebruik maken van ondersteunende software verkiezingen (OSV).

Bij de kandidaatstelling dient een partij de volgende stukken te overleggen:
- een kandidatenlijst;
- instemmingsverklaringen van de op de lijst voorkomende kandidaten;
- kopieën legitimatiebewijs van op de lijst voorkomende kandidaten, voor zover zij nog geen zitting hebben in het betreffende orgaan;
- van kandidaten die geen ingezetene zijn van de provincie, een ondertekende verklaring, waaruit blijkt, dat zij voornemens zijn zich bij benoeming te vestigen in de provincie;
- verklaring van de gemachtigde waarin deze de inleveraar van de lijst de bevoegdheid verleent de aanduiding van de groepering boven de lijst te plaatsen (bij een partij met een geregistreerde aanduiding);
- een verklaring kiesgerechtigheid van de gemeente waar de inleveraar als kiezer is geregistreerd;
- dertig ondersteuningsverklaringen – dit geldt niet voor bestaande partijen die bij de vorige verkiezingen een of meer zetels hebben behaald. 
- bewijs van betaling van de waarborgsom  (voor nieuwe partijen).  
 
Politieke groeperingen die nog niet zijn vertegenwoordigd in provinciale staten kunnen pas een kandidatenlijst indienen na betaling van een waarborgsom van € 1.125,-. De waarborgsom moet tijdig zijn ontvangen door de gemeente waar het centraal stembureau is gevestigd. Na betaling van de waarborgsom krijgt de partij een bewijs van betaling toegezonden. Dit bewijs dient bij de kandidaatstelling te worden overgelegd. De waarborgsom wordt terugbetaald als de partij minimaal 75% van de kiesdeler behaalt. 

Dag van stemming
Op de 43e dag na de dag van kandidaatstelling, zo bepaalt de Kieswet, vindt de stemming plaats.

Stembureaus
De openingstijden van de reguliere stembureaus zijn van 's ochtends 07.30 uur tot 's avonds 21.00 uur. Alleen voor mobiele stembureaus mogen eerder open, maar ook niet later sluiten dan 21.00 uur. In de gemeente Bergen is nog geen gebruik gemaakt van mobiele stembureaus.

Stemmen in een willekeurig stembureau 
Kiezers kunnen met hun stempas hun stem uitbrengen in een willekeurig stembureau binnen hun gemeente. In het geval een kiezer zijn stem in een andere gemeente wil uitbrengen, dan kan hij een kiezerspas aanvragen.   Identificatieplicht

Kiezers die hun stem uitbrengen dienen zich te identificeren. De kiezer kan zich identificeren met een geldig identiteitsbewijs zoals een Nederlandse paspoort of een rijbewijs. Bij de afgelopen verkiezingen is gebleken dat sommige kiezers (waaronder veel ouderen) geen geldig paspoort, identiteitskaart of rijbewijs meer hebben. Bij de aankomende verkiezing mag daarom ook een identiteitsbewijs worden gebruikt dat op de dag van de stemming maximaal 5 jaar is verlopen.

Identificatieplicht
Met ingang van januari 2010 dienen kiezers die hun stem uitbrengen zich te identificeren. Deze identificatieplicht is ingevoerd om vast te stellen dat degene die stemt daadwerkelijk de kiesgerechtigde is. De kiezer kan zich identificeren met een Nederlandse paspoort dan wel rijbewijs.
Bij de afgelopen verkiezingen is gebleken dat oudere kiezers die niet meer maatschappelijk actief zijn, vaak geen geldig paspoort, identiteitskaart of rijbewijs meer hebben. Bij de verkiezing van de Tweede Kamer 2010 mocht daarom een identiteitsbewijs worden gebruikt dat op de dag van de stemming maximaal 5 jaar was verlopen. Identificatie met andere pasjes en kaarten, zoals een openbaarvervoerkaart, bedrijfspas, collegekaart, bankpas of zwemabonnement, is niet toegestaan. Deze maatregel geldt voor alle kiezers.

Kiezers met een lichamelijke beperking 
Sinds januari 2010 zijn gemeenten verplicht minimaal 25% van de stemlokalen geschikt te maken voor kiezers met een beperking. In de gemeente Bergen zijn alle stembureaus toegankelijk voor kiezers met een beperking m.u.v. de kinderkapel in Bergen.

Kiezerspas
Met een kiezerspas kunnen kiesgerechtigden stemmen in het hele gebied waarvoor de verkiezingen gelden, dat is bij Tweede Kamerverkiezingen dus in het hele land. De kiezerspas kan, tot uiterlijk veertien dagen voor de stemming, schriftelijk worden aangevraagd. Een mondelinge aanvraag voor een kiezerspas is enkel mogelijk ná ontvangst van de stempas en uiterlijk op de vijfde dag voor de stemming. 

Kiezers die op de dag van stemming niet in staat zijn om in persoon hun stem uit te brengen, kunnen bij volmacht stemmen. Dit kan op twee manieren: via een andere kiezer door middel van overdracht van de stempas aan de andere kiezer ('ondershands') en schriftelijk. Nieuw Bij het stemmen met een onderhandse volmacht dient een kopie van het identiteitsdocument van de volmachtgever te worden overgelegd.

Verkiezingsuitslag
Voor de uitslagberekening maken hoofdstembureaus en het centrale stembureau gebruik van ondersteunende software verkiezingen (OSV) die in opdracht van de Kiesraad is ontwikkeld.
Doorgaans worden op de dag van stemming 's avonds voorlopige verkiezingsuitslagen bekend gemaakt via het ANP. De officiële uitslag van de verkiezing wordt op een later moment door de Kiesraad als centraal stembureau vastgesteld, nadat hij van alle hoofdstembureaus de uitkomst op het niveau van de kieskringen heeft ontvangen.

Meer informatie
Voor meer informatie of vragen kunt u contact opnemen met één van de medewerkers van de afdeling Bestuur, burgerzaken, (0485) 34 84 84. Ook kunt u per mail contact opnemen: postbusbevolking@bergen.nl.