Leerplicht

Leerplicht hangt heel nauw samen met leerrecht, ofwel het recht op onderwijs. Overal ter wereld wordt dit recht als een groot goed beschouwd. Veel landen hechten er zelfs zoveel waarde aan, dat ze de jeugd via een wet verplichten om naar school te gaan. Nederland is één van die landen.

In ons land staan de rechten en plichten van ouders/voogden/feitelijke verzorgers, leerlingen en schooldirecteuren aangegeven in de leerplichtwet. Deze wet is een rechtsmiddel waarmee gewaarborgd wordt dat alle jongeren in Nederland aan het onderwijs kunnen en zullen deelnemen. Het doel van de leerplichtwet is dat jongeren zo goed mogelijk worden toegerust met kennis en vaardigheden die zij nodig hebben om een zelfstandige plek in de samenleving te verwerven. Een afgeronde schoolopleiding is daarvoor een eerste vereiste.
 
Inhoud pagina:

- Hoe lang duur de leerplicht?
- Kwalificatieplicht.
- Overgangsjaar.
- Uitzonderingen.
- Verzuim.
- Verlof.
- Meer dan 10 dagen verlof.
- Vrijstelling.
- Meer informatie.

Hoe lang duurt de leerplicht?
Schoolbezoek wordt pas een plicht op de eerste schooldag van de maand die volgt op de maand dat het kind vijf is geworden. Als uw kind bijvoorbeeld op 15 april vijf jaar wordt, is het volledig leerplichtig vanaf 1 mei. Een kind mag echter al vanaf de leeftijd van vier jaar al naar school. De ouders en/of verzorgers zijn er verantwoordelijk voor dat hun kind staat ingeschreven op een basisschool.

Volgens de Leerplicht­wet 1969 eindigt de volledige leerplicht (5 dagen per week schoolbezoek):
- Aan het einde van het schooljaar waarin de jongere 16 jaar is geworden.
- Wanneer de jongere twaalf volledige schooljaren één of meerdere scholen heeft bezocht.

Kwalificatieplicht
Voorheen ging daarna de partiële leerplicht in. De leerplichtwet is gewijzigd en per 1 augustus 2007 vervalt de partiële leerplicht en gaat de kwalificerende leerplicht tot 18 jaar in. Dit houdt in dat de jongere verplicht is een volledig programma van onderwijs te volgen totdat hij/zij:
- Een startkwalificatie heeft behaald.
- De leeftijd van 18 jaar bereikt.

Een startkwalificatie is een diploma havo-, vwo-, of mbo niveau 2 (of hoger). De kwalificatieplicht betekent niet 5 dagen per week in de schoolbanken. Het is ook mogelijk om met combinaties van leren en werken aan de kwalificatieplicht te voldoen. De kwalificatieplicht is één van de maatregelen om schooluitval van jongeren tegen te gaan. In het begin van het schooljaar zal een grote publiekscampagne hierover starten.

Overgangsjaar
Schooljaar 2007-2008 was een overgangsjaar. Leerlingen die zeventien werden vóór 1 augustus 2007 vielen nog in de oude regeling. Voor hen stopte de partiële leerplicht aan het einde van het schooljaar 2006-2007. Voor jongeren die óp of ná 1 augustus 17 jaar werden, was de kwalificatieplicht wel van toepassing.

Uitzonderingen
De jongeren die geïndiceerd zijn als zeer moeilijk lerende kinderen of meervoudig gehandicapte kinderen, of zijn toegewezen aan het praktijkonderwijs, zijn generiek vrijgesteld van de kwalificatieplicht. Voor deze jongeren is het niet haalbaar om een startkwalificatie te behalen.

In eerste instantie zal de school zelf maatregelen nemen als het kind van school wegblijft zonder toestemming en zonder goede reden. Daarnaast is school verplicht om verzuim te melden bij de leerplichtambtenaar indien dit 3 dagen na elkaar voorkomt of ¼ van de lestijd in een periode van 4 weken betreft. De leerplichtambtenaar kan onderzoek instellen en besluiten om de politie in te schakelen. Tot slot kan een school ook een melding doen in geval van een schorsing of als ze zich ernstige zorgen maken om een leerling.
Een leerling is vanaf de leeftijd van 12 zelf óók verantwoordelijk voor het geregeld bezoeken van de school. Een leerling kan dan ook zelf aansprakelijk worden gesteld voor zijn verzuim.

Verlof
Voor verlof voor uw kind moet u toestemming vragen aan de schooldirecteur. Bij twee gelegenheden mag de schooldirecteur die toestemming verlenen:

1. Vakantie buiten de schoolvakantie

U dient verlof voor een vakantie minimaal twee maanden van tevoren aan te vragen. Er gelden deze voorwaarden:
- Er kan slechts één keer per schooljaar verlof verleend worden, voor een periode van hoogstens twee weken (10 schooldagen).
- Vanwege uw werk kunt u onmogelijk in normale schoolvakanties verlof opnemen. De werkgever moet dit kunnen aantonen.
- Het gaat niet om verlof in de eerste twee weken van een schooljaar.


2. Verlof voor bijzondere omstandigheden zoals bijvoorbeeld:

  • Huwelijk van familieleden
  • Ernstige ziekte en overlijden van familieleden
  • Uw kind heeft een wettelijke verplichting die niet buiten de lesuren kan plaatsvinden
  • Verhuizing
  • Ambtsjubilea en huwelijksjubilea van ouders en grootouders.


Meer dan 10 dagen verlof buiten schoolvakanties?
Dan dient u het aanvraagformulier 'vrijstelling schoolbezoek buiten schoolvakantie' in te vullen en op te sturen naar de gemeente. Indien van toepassing moet u ook het formulier 'Vakantieverklaring werkgever/zelfstandige' invullen en meesturen.

Vrijstelling
Vrijstelling van de inschrijvingsplicht wordt verleend voor hooguit één schooljaar. Voor deze situaties kunt u vrijstelling van de inschrijvingsplicht aanvragen:
- Als uw kind om lichamelijke of psychische redenen niet in staat is om geheel of gedeeltelijk onderwijs te volgen
- Als u of uw kind bezwaren heeft tegen het aangeboden onderwijs om godsdienstige of levensbeschouwelijke redenen.
- Als er andere gewichtige omstandigheden zijn.


Een vrijstelling van de inschrijvingsplicht dient u aan te vragen door het aanvraagformulier 'beroep op vrijstelling van de inschrijvingsplicht' in te vullen en op te sturen naar de gemeente (waar de leerling staat ingeschreven). Deze formulieren kunt u aanvragen bij de gemeente. Afhankelijk van de reden van uw verzoek, moet u onderstaande formulieren ook invullen en meesturen bij uw aanvraag:
- Verklaring lichamelijke of psychische gesteldheid.
- Formulier verzoek vrijstelling leerplicht in verband met ander onderwijs.
- Verklaring ander onderwijs leerplicht.

Nadat de gemeente uw aanvraag heeft ontvangen:
- Behandelt de leerplichtambtenaar uw aanvraag.
- Eerst wordt uw aanvraag gecontroleerd; of alle vragen zijn ingevuld en of eventueel benodigde verklaringen zijn bijgevoegd.
- Als er iets ontbreekt of als de gemeente vragen heeft, neemt de leerplichtambtenaar contact met u op.
- Als uw aanvraag niet compleet is, kan deze niet worden behandeld.
- De leerplichtambtenaar beoordeelt daarna of u in aanmerking komt voor ontheffing of verlof.
- Hierover ontvangt u een brief.
- Indien u niet akkoord gaat met het besluit, bestaat er bezwaarmogelijkheid.

De rechten en plichten van de leerplicht en het onderwijs komen uit de Leerplichtwet, de WPO, WEC en WVO.

WPO  =  de Wet op het Primair Onderwijs
WEC  =  de Wet op de Expertise Centra
WVO  =  de Wet op het Voortgezet Onderwijs

Klik hier voor de Leerplicht FAQ.

Meer informatie: