Geschiedenis

Bergen en Nieuw Bergen

De Bergenaren noemen hun dorp in het dialect ‘Baerge’. Dat lijkt veel op de gebruikte benamingen ‘Barga’ en ‘Bargen’ in kerkelijke registers uit de periode 1258-1380. Waar de naam van het dorp precies vandaan komt, is onbekend. Hebben de vroegere bewoners de rivierduinen in de omgeving misschien voor ‘bergen’ aangezien, zoals de duinen bij Bergen aan Zee?

Oud en Nieuw

Het dorp Bergen is ontstaan op een verhoogd gedeelte van de uiterwaarden van de Maas. Daardoor waren de bewoners meestal gevrijwaard van natte voeten als de rivier buiten haar oevers trad. Toch hebben hoge waterstanden van de Maas de bevolking vaak grote problemen bezorgd. Bergen heeft dikwijls als een soort eiland in een grote plas gelegen en was dan volledig geïsoleerd. De ernstige overstromingen van 1993 en 1995 kan men zich nog goed herinneren en ook recentelijk, in januari 2011, was het weer raak.

Vanwege haar ligging waren er voor het dorp Bergen maar zeer beperkte uitbreidingsmogelijkheden. In 1955 heeft de gemeenteraad daarom besloten  aan de oostkant van de Rijksweg een nieuwe woonkern te stichten. Op 9 juli 1963 kreeg die kern officieel de naam ‘Nieuw Bergen’ (zonder verbindingsstreepje!). In 1988 is dat heuglijke feit op uitgebreide schaal gevierd.

De Romaanse toren

Op het kerkhof van Bergen staat een oude Romaanse toren, die bij een omstreeks 1250 gebouwde kerk heeft behoord. De toren bestaat uit drie geledingen. De onderbouw is van ijzeroersteen en was oorspronkelijk gepleisterd. Aanvankelijk was deze geleding niet toegankelijk, maar later heeft men er een opening in gemaakt, zodat deze als portaal van de kerk kon dienen. De geleding daarboven is van mergelsteen. In de late middeleeuwen is de toren verder verhoogd met bakstenen. De kerk is in 1827 vernieuwd maar in 1932 afgebroken, met uitzondering van de toren. Op een andere plek in het dorp werd een nieuwe kerk gebouwd.

De oude toren was na een grondige restauratie in 1942 een fraai monument, maar nog geen drie jaar later raakte hij zwaar beschadigd omdat hij in het schootsveld van de strijdende geallieerde en Duitse troepenlag. Helaas is de toren daarna niet meer gerestaureerd. Wel zijn maatregelen genomen om verder verval te voorkomen.